06. Farmacotherapie bij Binge-Eating Disorder: Antidepressiva en Anticonvulsiva

Laten we nu overgaan naar de farmacotherapeutische behandelingen voor mensen met een eetstoornis met eetbuien. Deze situatie lijkt meer op de behandeling van boulimia nervosa, omdat er veel bewijs is voor de effectiviteit van medicamenteuze behandelingen.

In grote lijnen zijn er drie groepen medicijnen die klinisch worden gebruikt. De eerste, net als bij de behandeling van boulimia nervosa, zijn de antidepressiva. De tweede zijn anticonvulsiva, die worden gebruikt vanwege hun eetlustremmende en drangonderdrukkende effecten, niet vanwege hun anti-epileptische werking. Er is geen gedachte dat dit een epileptische aandoening is, maar we zoeken juist naar dit bijkomende effect van deze medicijnen. En ten slotte is er nu belangstelling voor het gebruik van stimulerende medicatie, vooral sinds lisdexamfetamine op de markt is gekomen.

Bij het overwegen van medicamenteuze behandeling van BED is het essentieel om met mensen te praten over de behandeldoelen die zij hebben. Doorgaans hebben we potentieel drie behandeldoelen voor een eetstoornis met eetbuien. Het eerste is het verminderen van eetbuien of, idealiter, het streven naar volledige abstinentie van eetbuien. Dat is het behandeldoel, of u nu psychotherapeutische behandelingen of farmacotherapeutische behandelingen toepast. Het tweede is het verminderen van gedachten, drang en piekeren gerelateerd aan de eetstoornis, en dat geldt ook voor zowel psychotherapie als farmacotherapie.

En dan is het derde doel gewichtsverandering. We zien zeker veel mensen met een eetstoornis met eetbuien die gewicht willen verliezen. We zien veel mensen wiens huisartsen helpen bij het beheersen van problemen met bloedsuiker, lipiden of hypertensie, die ook graag hun gewicht zouden zien dalen. Maar het is belangrijk om tijdens gesprekken met patiënten te verduidelijken welke van deze doelen voor hen belangrijk zijn.

Er is goed bewijs dat wanneer mensen in behandeling komen, we ons vooral willen richten op eetbuien en gedachten over de eetstoornis. Maar voor veel mensen die behandeling zoeken, kan gewichtsverandering het meest opvallende doel voor hen zijn. Het is cruciaal om dit te identificeren en ofwel op dezelfde lijn te zitten, of ten minste te begrijpen wat hun prioriteiten zijn voordat u met de behandeling begint. Dat komt omdat verschillende medicijnen verschillende effecten hebben op die verschillende doelen.

Antidepressiva voor de behandeling van een eetstoornis met eetbuien doet denken aan wat we zagen bij boulimia nervosa. Ten eerste lijkt de grote meerderheid van alle antidepressiva te werken in termen van het verminderen van eetbuien, en er is enig bewijs dat ze tot op zekere hoogte het piekeren of de drang gerelateerd aan eetstoornissen kunnen verminderen. Dit geldt voor SSRI’s, tricyclische antidepressiva, SNRI’s, en vrijwel alle nieuwere antidepressiva hebben enige klinische of onderzoeksaandacht gekregen voor gebruik bij een eetstoornis met eetbuien.

Bij het gebruik ervan, net als bij de behandeling van patiënten met boulimia nervosa, gebruiken we hoge doses. Iets als 60 mg fluoxetine of een equivalent daarvan is meestal de standaard waar we naar streven. Hoewel eerlijk gezegd, klinisch werk dit ondersteunt. Er zijn niet zoveel duidelijke directe dosisvergelijkingen als we hebben voor de behandeling van boulimia nervosa. We zien een vrij typisch bijwerkingenprofiel van antidepressiva, zeer vergelijkbaar met wat u bij andere groepen zou zien. We zien niet echt veel variatie in effecten tussen de verschillende klassen antidepressiva. Ze lijken waarschijnlijk in grote lijnen vergelijkbaar te zijn wat betreft hun gunstige effecten op eetbuien.

Eén ding dat echter cruciaal is, is dat hoewel deze medicijnen nuttig zijn bij de behandeling van symptomen van eetbuien, er weinig impact lijkt te zijn op het gewicht. Dat is waar het van cruciaal belang wordt om ervoor te zorgen dat u duidelijkheid heeft over de doelen van de patiënt. Want als u denkt dat de focus ligt op eetbuien en de patiënt denkt dat de hoofdfocus ligt op gewichtsverandering, dan kunt u een zeer verschillende beoordeling hebben of de behandeling al dan niet heeft gewerkt wanneer alles gezegd en gedaan is. Dus u wilt dat vooraf verduidelijken.

Dat brengt ons bij anticonvulsiva voor mensen met een eetstoornis met eetbuien, en dit zijn topiramate en zonisamide die off-label worden gebruikt. Deze zijn duidelijk nuttig voor eetbuien, waarbij er enig bewijs is van gewichtsverandering en dat kan met name gelden voor behandeling met topiramate.

Aan de andere kant zijn er problemen met de verdraagbaarheid bij het gebruik van topiramate in het algemeen, waarbij het vaak problemen geeft met woordherinnering en tintelingen of gevoelloosheid in vingers en dergelijke kan veroorzaken. En die zijn zeer zeker een probleem bij het gebruik ervan bij een eetstoornis met eetbuien. Ze hebben de neiging om de behandeling enigszins te beperken, maar ze hebben wel effect op eetbuien en op gewicht.

De sleutel tot succesvol gebruik van topiramate lijkt een zeer, zeer langzame titratie te zijn. Topiramate wordt bij andere toepassingen natuurlijk relatief snel getitreerd, het voor de hand liggende voorbeeld is het proberen te krijgen van aanvalscontrole. Als het doel aanvalscontrole is, lijkt het redelijk om snel naar een effectieve dosis te gaan. Maar voor mensen met een eetstoornis met eetbuien is het vaak een langzame titratie over vele weken en misschien terugschakelen als er bijwerkingen beginnen op te treden en dan opnieuw proberen te titreren. Dat bevordert meestal de verdraagbaarheid en maakt het nuttiger voor meer mensen.

Om de belangrijkste punten hier samen te vatten: net als bij de behandeling van boulimia nervosa zijn er een breed scala aan medicijnen die gunstig zijn bij de behandeling van BED. De grote verscheidenheid aan antidepressiva kan voordeel brengen. Ze brengen over het algemeen geen voordeel in termen van gewichtstoename, het is voornamelijk gericht op eetbuien. De anticonvulsiva – topiramate en zonisamide – lijken enig voordeel te bieden voor eetbuien en waarschijnlijk enig voordeel in termen van gewichtsverlies, hoewel ze duidelijk moeilijker te verdragen zijn voor mensen.