Kunnen GLP-1-agonisten alcoholgebruikstoornissen behandelen?

Kernpunten

Momenteel FDA-goedgekeurde medicaties voor alcoholgebruiksstoornis kennen beperkingen: disulfiram heeft ernstige bijwerkingen, terwijl acamprosaat en naltrexon slechts bescheiden werkzaamheid vertonen.
GLP-1-receptoragonisten tonen veelbelovende resultaten bij alcoholgebruiksstoornis, met een vermindering van 33% in alcohol-gerelateerde ziekenhuisopnames vergeleken met 2% bij goedgekeurde medicaties.
Meerdere jaren klinische onderzoeken zijn nog vereist. Off-label gebruik van GLP-1-agonisten dient uitsluitend te worden overwogen na mislukte behandelingen met FDA-goedgekeurde medicaties voor alcoholgebruiksstoornis.

Tekstversie

GLP-1-receptoragonisten: veelbelovende behandeling voor AUD

Vandaag bespreek ik een potentieel nieuwe en veelbelovende behandeling voor alcoholgebruiksstoornis (AUD).

Huidige AUD-medicaties: beperkte werkzaamheid

Momenteel zijn er drie FDA-goedgekeurde medicaties voor AUD:

• Disulfiram (goedgekeurd in 1951) • Acamprosaat • Naltrexon

Helaas is geen van deze medicaties breed effectief of wijdverspreid in gebruik. Disulfiram wordt nauwelijks toegepast vanwege ernstige, mogelijk levensbedreigende bijwerkingen bij gelijktijdig alcoholgebruik.

Acamprosaat en naltrexon hebben een betere veiligheids- en verdraagbaarheidsprofiel, maar vertonen slechts een bescheiden werkzaamheid.

Free downloads for "Kunnen GLP-1-agonisten alcoholgebruikstoornissen behandelen?"

Gelukt!

Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.

GLP-1-receptoragonisten: een nieuwe hoop

Gezien de beperkingen van de huidige behandelingen bestaat er grote belangstelling voor een nieuwe medicatieklasse: glucagonachtige peptide-1-receptoragonisten (GLP-1-receptoragonisten).

De voornaamste medicaties binnen deze klasse zijn:

• Semaglutide (merknamen Ozempic en Wegovy) • Liraglutide (merknaam Saxenda)

Semaglutide is momenteel FDA-goedgekeurd voor diabetes mellitus type 2 en gewichtsverlies, terwijl liraglutide uitsluitend is goedgekeurd voor gewichtsverlies. Geen van beide is FDA-goedgekeurd voor AUD.

Onderbouwing voor GLP-1-receptoragonisten

De belangstelling voor deze medicaties is gebaseerd op twee lijnen van bewijs:

Studies bij knaagdieren en primaten toonden aan dat GLP-1-receptoragonisten de alcoholinname significant verminderden.
Sommige patiënten die GLP-1-receptoragonisten gebruiken voor gewichtsverlies rapporteren een significant verminderd verlangen naar alcohol.

Real-world bewijs: Zweedse studie

Een studie van Lahteenvuo en collega’s levert real-world bewijs ter ondersteuning van het potentieel van GLP-1-receptoragonisten bij de behandeling van AUD. De onderzoekers maakten gebruik van de uitgebreide Zweedse populatiegebaseerde registers om 227.000 personen met alcohol-gerelateerde stoornissen te bestuderen, waaronder bijna 8.000 aan wie een GLP-1-receptoragonist was voorgeschreven.

Van de patiënten aan wie GLP-1-receptoragonisten waren voorgeschreven:

• 54% ontving semaglutide • 31% ontving liraglutide • 15% ontving andere GLP-1-receptoragonisten

Free downloads for "Kunnen GLP-1-agonisten alcoholgebruikstoornissen behandelen?"

Gelukt!

Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.

Significante reductie in alcohol-gerelateerde ziekenhuisopnames

Uit de studie bleek dat patiënten aan wie een GLP-1-receptoragonist was voorgeschreven, gedurende de perioden waarin zij de medicatie gebruikten een significant circa eenderde lager risico op ziekenhuisopname wegens alcohol-gerelateerde stoornissen hadden vergeleken met perioden waarin zij de medicatie niet gebruikten.

Bij deze vergelijking werd statistisch gecorrigeerd voor voorschriften van psychotrope middelen of antidiabetica.

Ter vergelijking: het voorschrijven van een goedgekeurde AUD-medicatie (acamprosaat, disulfiram of naltrexon) was slechts geassocieerd met een bescheiden vermindering van 2% in het opnamerisico.

Methodologische sterke punten: populatiegebaseerd design

Deze studie kent verschillende methodologische sterke punten die mijn vertrouwen in de bevindingen vergroten. De beschikbaarheid van gegevens die vrijwel de volledige nationale bevolking over de follow-upperiode omvatten, elimineert grotendeels de vertekening als gevolg van steekproefprocedures en uitval van deelnemers.

Een ander sterk punt is het geavanceerde within-participant-design. Elke deelnemer diende als zijn of haar eigen controle, waarbij tijdvakken van medicatiegebruik werden vergeleken met tijdvakken zonder gebruik. Dit elimineert confounding door verschillen in sociodemografische of klinische kenmerken tussen deelnemers.

Beperkingen van de studie: populatie en diagnose

De studie kent ook beperkingen. De Zweedse populatie mist de raciale en etnische diversiteit die kenmerkend is voor de Amerikaanse populatie; slechts 6% van de studiedeelnemers rapporteerde een niet-Europese afkomst.

Een andere beperking is de afhankelijkheid van diagnosen uit medische dossiers, die mogelijk minder nauwkeurig zijn dan diagnosen gesteld in onderzoekssettings door getraind personeel. Bovendien hanteerde de studie een brede definitie van alcohol-gerelateerde stoornissen, niet beperkt tot AUD alleen.

Free downloads for "Kunnen GLP-1-agonisten alcoholgebruikstoornissen behandelen?"

Gelukt!

Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.

Toekomstig onderzoek en klinische implicaties

Hoewel GLP-1-receptoragonisten veelbelovend zijn als behandeling voor AUD, zijn nog meerdere jaren van verdere geneesmiddelontwikkeling vereist voordat FDA-goedkeuring en beschikbaarheid voor klinisch gebruik haalbaar zijn.

Deze inspanning dient fase 2- en fase 3-gerandomiseerde, placebogecontroleerde klinische onderzoeken (RCT’s) te omvatten om de veiligheid, werkzaamheid en verdraagbaarheid van deze medicaties te evalueren bij patiënten zonder diabetes of gewichtsgerelateerde problematiek.

Voorzichtigheid geboden bij off-label gebruik

In de tussentijd dienen artsen uiterste voorzichtigheid te betrachten bij het overwegen van off-label voorschrijven van deze medicaties. Persoonlijk zou ik het gebruik van een GLP-1-receptoragonist niet overwegen tenzij de patiënt duidelijk onvoldoende heeft gereageerd op één of meer FDA-goedgekeurde AUD-medicaties.

Dank voor uw aandacht voor deze Quick Take over het potentieel van GLP-1-receptoragonisten bij de behandeling van alcoholgebruiksstoornis.

Abstract

Samenvatting van het oorspronkelijke artikel, weergegeven in het Engels.

Repurposing Semaglutide and Liraglutide for Alcohol Use Disorder

Markku Lähteenvuo, MD, PhD; Jari Tiihonen, MD, PhD; Anssi Solismaa, MD, PhD; Antti Tanskanen, PhD; Ellenor Mittendorfer-Rutz, PhD; Heidi Taipale, PhD

Importance

Preliminary studies suggest that glucagon-like peptide-1 receptor (GLP-1) agonists, used to treat type 2 diabetes and obesity, may decrease alcohol consumption.

Objective

To test whether the risk of hospitalization due to alcohol use disorder (AUD) is decreased during the use of GLP-1 agonists compared with periods of nonuse for the same individual.

Design, Setting, and Participants

This cohort study was an observational study conducted nationwide in Sweden using data from January 2006 to December 2023. The population-based cohort was identified from registers of inpatient care, specialized outpatient care, sickness absence, and disability pension. Participants were all residents aged 16 to 64 years who had a diagnosis of AUD.

Exposures

The primary exposure was use of individual GLP-1 agonists (compared with nonuse of GLP-1 agonists), and the secondary exposure was medications with indication for AUD.

Main Outcomes and Measures

The primary outcome was AUD hospitalization analyzed in a Cox regression within-individual model. Secondary outcomes were any substance use disorder (SUD)-related hospitalization, somatic hospitalization, and suicide attempt.

Results

The cohort included 227 866 individuals with AUD; 144 714 (63.5%) were male and 83 154 (36.5%) were female, with a mean (SD) age of 40.0 (15.7) years. Median (IQR) follow-up time was 8.8 (4.0-13.3) years. A total of 133 210 individuals (58.5%) experienced AUD hospitalization. Semaglutide (4321 users) was associated with the lowest risk (AUD: adjusted hazard ratio [aHR], 0.64; 95% CI, 0.50-0.83; any SUD: aHR, 0.68; 95% CI, 0.54-0.85) and use of liraglutide (2509 users) with the second lowest risk (AUD: aHR, 0.72; 95% CI, 0.57-0.92; any SUD: aHR, 0.78; 95% CI, 0.64-0.97) of both AUD and SUD hospitalization. Use of any AUD medication was associated with a modestly decreased risk (aHR, 0.98; 95% CI, 0.96-1.00). Semaglutide (aHR, 0.78; 95% CI, 0.68-0.90) and liraglutide (aHR, 0.79; 95% CI, 0.69-0.91) use were also associated with decreased risk of somatic hospitalizations but not associated with suicide attempts (semaglutide: aHR, 0.55; 95% CI, 0.23-1.30; liraglutide: aHR, 1.08; 95% CI, 0.55-2.15).

Conclusions and Relevance

Among patients with AUD and comorbid obesity/type 2 diabetes, the use of semaglutide and liraglutide were associated with a substantially decreased risk of hospitalization due to AUD. This risk was lower than that of officially approved AUD medications. Semaglutide and liraglutide may be effective in the treatment of AUD, and clinical trials are urgently needed to confirm these findings.

Free downloads for "Kunnen GLP-1-agonisten alcoholgebruikstoornissen behandelen?"

Gelukt!

Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.

Referentie

Lähteenvuo, M.; Tiihonen, J.; Solismaa, A.; Tanskanen, A.; Mittendorfer-Rutz, E. & Taipale, H. (2025). Repurposing Semaglutide and Liraglutide for Alcohol Use Disorder. JAMA Psychiatry; 82(1):94.

CME-informatie

Leerdoelen:
Na afronding van deze activiteit is de deelnemer in staat om:

De potentiële rol van GLP-1-receptoragonisten als nieuwe therapeutische benadering toe te lichten.
De relatieve effecten van veelvoorgeschreven antidepressiva op gewichtstoename met elkaar te vergelijken.
De relatie tussen het gebruik van antidepressiva en het valrisico bij oudere volwassenen te analyseren.
Het werkzaamheids- en veiligheidsprofiel van ketamine/esketamine bij bipolaire depressie te beoordelen.
De vereisten voor metabool monitoring bij verschillende antipsychotica te evalueren en het belang van geïndividualiseerde risicobeoordeling bij de keuze van antipsychotica toe te lichten.

Oorspronkelijke publicatiedatum: 1 maart 2025
Vervaldatum: 1 maart 2028

Experts: David A. Gorelick, M.D., Ph.D., D.L.F.A.P.A., F.A.S.A.M., Paul Zarkowski, M.D., Scott R. Beach, M.D., Kristin Raj, M.D. en Oliver Freudenreich, M.D., F.A.C.L.P.
Medisch redacteuren: Flavio Guzmán, M.D. en Sebastián Malleza M.D.

Relevante financiële belangen:

Oliver Freudenreich, M.D., F.A.C.L.P. verklaart de volgende belangen:
– Karuna: Researcher (MGH)
– Medscape: Speaker honorarium
– Wolters-Kluwer: Royalties for medical writing

Alle hierboven vermelde relevante financiële relaties zijn gemitigeerd door Medical Academy en het Psychopharmacology Institute.

Geen van de overige docenten, planners en reviewers van deze educatieve activiteit heeft over de afgelopen 24 maanden relevante financiële relaties te melden met niet in aanmerking komende bedrijven waarvan de kernactiviteit bestaat uit het produceren, op de markt brengen, verkopen, doorverkopen of distribueren van zorgproducten die door of bij patiënten worden gebruikt.

Contactgegevens: Voor vragen over de inhoud van of toegang tot deze activiteit kunt u contact met ons opnemen via support@ml-staging.psychopharmacologyinstitute.com

Instructies voor deelname en credit:
Deelnemers moeten de activiteit online voltooien binnen de hierboven vermelde geldigheidsperiode van de credit.

Volg deze stappen om CME-credit te verdienen:

Bekijk de vereiste educatieve inhoud op deze cursuspagina.
Vul de evaluatie na de activiteit in om de feedback te geven die nodig is voor doorlopende accreditatie en voor de ontwikkeling van toekomstige activiteiten. LET OP: het invullen van de evaluatie na de quiz is vereist om de verdiende credit te ontvangen.
Download uw certificaat.

Let op: de voltooiingsdatums van CME- en SA CME-certificaten worden vastgelegd in UTC. Afhankelijk van uw lokale tijdzone kunnen activiteiten die laat op de dag worden voltooid op uw certificaat de datum van de volgende dag krijgen.

Accreditation Statement:
This activity has been planned and implemented in accordance with the accreditation requirements and policies of the Accreditation Council for Continuing Medical Education through the joint providership of Medical Academy LLC and the Psychopharmacology Institute. Medical Academy is accredited by the ACCME to provide continuing medical education for physicians.

Accreditatieverklaring (referentievertaling): Deze activiteit is gepland en uitgevoerd in overeenstemming met de accreditatie-eisen en het beleid van de Accreditation Council for Continuing Medical Education, via het gezamenlijke aanbod van Medical Academy LLC en het Psychopharmacology Institute. Medical Academy is door de ACCME geaccrediteerd om nascholing voor artsen te verzorgen.

Credit Designation Statement:
Medical Academy designates this enduring activity for a maximum of 0.5 AMA PRA Category 1 credit(s)™. Physicians should claim only the credit commensurate with the extent of their participation in the activity.

Verklaring credittoekenning (referentievertaling): Medical Academy kent aan deze blijvende activiteit maximaal 0.5 AMA PRA Category 1 credit(s)™ toe. Artsen dienen alleen de credit te claimen die overeenkomt met de omvang van hun deelname aan de activiteit.

De ANCC erkent AMA PRA Category 1 Credit(s)™ als contacturen, volgens de volgende omrekening: 1 CME = 1 contactuur. Al onze inhoud betreft psychofarmacologie, dus de farmacologie-uren op uw certificaat komen overeen met de credits die voor die activiteit zijn toegekend. Het certificaat vermeldt ze op een eigen regel, los van de verklaring over de toekenning van credits.

Verklaring over het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI):
Bij de ontwikkeling van deze activiteit kunnen in beperkte fasen AI-hulpmiddelen zijn gebruikt (bijv. opstellen of taalkundige verfijning). Het specifieke hulpmiddel, de versie en de gebruiksdatum zijn intern gedocumenteerd.
AI bepaalt geen klinische aanbevelingen. Alle inhoud wordt beoordeeld, geverifieerd en goedgekeurd door de vermelde docenten en medisch redacteuren, en weerspiegelt een onafhankelijk menselijk klinisch oordeel, in overeenstemming met de ACCME Standards for Integrity and Independence in Accredited Continuing Education.