Dia's en transcript
Dia 1 van 15
In het volgende gedeelte bespreek ik hoe we medicatie voor opioidgebruiksstoornis aanpassen bij patiënten met leverziekte. Daarna komen we te spreken over farmacotherapie voor rookstop.
Dia 2 van 15
Buprenorfine wordt gemetaboliseerd in de lever. Bij zowel transmucosaal buprenorfine als buprenorfine-naloxon zijn de plasmaconcentraties verhoogd en de halfwaardetijden verlengd bij matige tot ernstige leverinsufficiëntie. Tenzij er bijwerkingen optreden, vormen verhoogde buprenorfineconcentraties echter geen reëel veiligheidsrisico.
Referenties:
- Kumar, R., Viswanath, O., & Saadabadi, A. (2024, June 8). Buprenorphine. In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459126/
- Substance Abuse and Mental Health Services Administration. (n.d.). Medications for opioid use disorder: Quick start guide. U.S. Department of Health and Human Services. https://tinyurl.com/25h5dczt
Dia 3 van 15
Interessant genoeg wordt naloxon in het bloed in sterkere mate beïnvloed dan buprenorfine. Het verschil neemt dus toe naarmate de leverinsufficiëntie ernstiger is. Bij patiënten met ernstige leverinsufficiëntie verdient het gebruik van het monoproduct de voorkeur, met name voor de inductiefase, gezien het risico op een geprecipiteerde onttrekking bij toevoeging van buprenorfine-naloxon en het risico op bijwerkingen.
Referenties:
- Kumar, R., Viswanath, O., & Saadabadi, A. (2024, June 8). Buprenorphine. In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459126/
- Substance Abuse and Mental Health Services Administration. (n.d.). Medications for opioid use disorder: Quick start guide. U.S. Department of Health and Human Services. https://tinyurl.com/25h5dczt
Gratis bestanden
PDF en andere bestanden downloaden
Gelukt!
Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.
Dia 4 van 15
Bij ernstige leverinsufficiëntie wordt aanbevolen de dosis van buprenorfine of buprenorfine-naloxon te halveren ten opzichte van de gebruikelijke dosis, de titratiestappen te verdubbelen en te monitoren op overdosering en toxiciteit.
Referenties:
- Kumar, R., Viswanath, O., & Saadabadi, A. (2024, June 8). Buprenorphine. In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459126/
- Fareed, A., Vayalapalli, S., Casarella, J., & Drexler, K. (2012). Effect of buprenorphine dose on treatment outcome. Journal of Addictive Diseases, 31(1), 8–18. https://doi.org/10.1080/10550887.2011.642758
Dia 5 van 15
Hoe zit het met transdermaal buprenorfine? Dit is niet onderzocht bij ernstige leverinsufficiëntie. Overweeg een alternatief analgeticum, omdat de dosis niet snel kan worden aangepast. Transdermaal buprenorfine wordt overigens voornamelijk ingezet bij pijnbehandeling. Depotinjecties met verlengde afgifte worden niet aanbevolen bij matige of ernstige leverinsufficiëntie, opnieuw omdat de formulering geen snelle dosisaanpassing toelaat. Als de dosis te hoog uitvalt en de patiënt ernstige sedatie, obstipatie of andere klachten ontwikkelt, is het moeilijk om dit tijdig te corrigeren.
Referenties:
- Substance Abuse and Mental Health Services Administration. (n.d.). Medications for opioid use disorder: Quick start guide. U.S. Department of Health and Human Services. https://tinyurl.com/25h5dczt
Dia 6 van 15
Bij het ontstaan van matige tot ernstige leverinsufficiëntie dient men nauwlettend te monitoren op tekenen en symptomen van overdosering. Als deze tekenen en symptomen zich voordoen binnen twee weken na toediening, kan verwijdering van het depot noodzakelijk zijn. Ik heb dat zelf nooit hoeven doen; daarvoor verwijs ik de patiënt naar een chirurg.
Referenties:
- Fareed, A., Vayalapalli, S., Casarella, J., & Drexler, K. (2012). Effect of buprenorphine dose on treatment outcome. Journal of Addictive Diseases, 31(1), 8–18. https://doi.org/10.1080/10550887.2011.642758
Gratis bestanden
PDF en andere bestanden downloaden
Gelukt!
Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.
Dia 7 van 15
Bij gebruik van buprenorfine zijn verhogingen van de leverfunctietests zeldzaam en klinisch niet significant. Ze komen mogelijk vaker voor bij patiënten die buprenorfine gebruiken en tevens een hepatitis C-infectie hebben. De productinformatie van de fabrikant vermeldt dat hepatitis met icterus is gerapporteerd bij patiënten die buprenorfine gebruikten, in sommige gevallen uitmondend in leverfalen. In deze studies werd echter onvoldoende rekening gehouden met comorbide intraveneus drugsgebruik en hepatitis B en C. In de praktijk zie ik dan ook zelden leverproblemen door buprenorfine.
Referenties:
- Fareed, A., Vayalapalli, S., Casarella, J., & Drexler, K. (2012). Effect of buprenorphine dose on treatment outcome. Journal of Addictive Diseases, 31(1), 8–18. https://doi.org/10.1080/10550887.2011.642758
Dia 8 van 15
Evalueer de leverfuncties vóór de start van buprenorfine bij een opioidgebruiksstoornis en periodiek tijdens de behandeling. Zelf doe ik dit slechts om de zes maanden bij patiënten die buprenorfine gebruiken. De fabrikant beveelt voor de depotinjectie met verlengde afgifte een maandelijkse monitoring van de leverfunctie aan.
Referenties:
- Substance Abuse and Mental Health Services Administration. (n.d.). Medications for opioid use disorder: Quick start guide. U.S. Department of Health and Human Services. https://tinyurl.com/25h5dczt
- Fareed, A., Vayalapalli, S., Casarella, J., & Drexler, K. (2012). Effect of buprenorphine dose on treatment outcome. Journal of Addictive Diseases, 31(1), 8–18. https://doi.org/10.1080/10550887.2011.642758
Dia 9 van 15
Methadon wordt weliswaar hepatisch gemetaboliseerd, maar de farmacokinetiek bij leverinsufficiëntie is verrassend genoeg niet uitgebreid onderzocht. Een goede vuistregel bij ernstige leverdisfunctie, waarbij de klaring van methadon verminderd is, is: laag beginnen en langzaam ophogen, met monitoring op sedatie en respiratoire depressie.
Referenties:
- Laks, J., & Alford, D. P. (2024). Treatment of opioid use disorder in patients with liver disease. Clinical Liver Disease, 23(1), e0207. https://doi.org/10.1097/CLD.0000000000000207
- U.S. Food and Drug Administration. (2016). Methadone hydrochloride tablets: Prescribing information. https://tinyurl.com/y2pktaae
Gratis bestanden
PDF en andere bestanden downloaden
Gelukt!
Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.
Dia 10 van 15
Bij Child-Pugh klasse C start men zeer voorzichtig met de helft van de standaarddosis. Bij patiënten na levertransplantatie mogen we deze waardevolle therapeutische optie niet onthouden.
Referenties:
- Laks, J., & Alford, D. P. (2024). Treatment of opioid use disorder in patients with liver disease. Clinical Liver Disease, 23(1), e0207. https://doi.org/10.1097/CLD.0000000000000207
Dia 11 van 15
Uit een enquête uit 2017 van Fleming et al. bleek dat 38% van de programma’s een levertransplantatie beschouwde als een relatieve contra-indicatie voor het starten van methadon. Eén programma beschouwde het als een absolute contra-indicatie, wat op basis van de beschikbare klinische gegevens simpelweg niet correct is.
Referenties:
- Fleming, J. N., Lai, J. C., Te, H. S., Said, A., Spengler, E. K., & Rogal, S. S. (2017). Opioid and opioid substitution therapy in liver transplant candidates: A survey of center policies and practices. Clinical Transplantation, 31(12), e13119. https://doi.org/10.1111/ctr.13119
- Kanchana, T. P., Kaul, V., Manzarbeitia, C., Reich, D. J., Hails, K. C., Munoz, S. J., & Rothstein, K. D. (2002). Liver transplantation for patients on methadone maintenance. Liver Transplantation, 8(9), 778-782. https://doi.org/10.1053/jlts.2002.33976
Dia 12 van 15
Kleine studies, waaronder één met 38 patiënten op methadon en slechts 2 op buprenorfine, toonden een goede transplantaatfunctie 18 maanden na transplantatie bij gebruik van deze medicatie. Op basis van de mate van leverinsufficiëntie kan het echter nog steeds nodig zijn de MOUD-doses te verlagen. Maar als de leverfunctie door de transplantatie hersteld is, komen alle MOUD-opties weer in aanmerking.
Referenties:
- Laks, J., & Alford, D. P. (2024). Treatment of opioid use disorder in patients with liver disease. Clinical Liver Disease, 23(1), e0207. https://doi.org/10.1097/CLD.0000000000000207
Gratis bestanden
PDF en andere bestanden downloaden
Gelukt!
Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.
Dia 13 van 15
Tot slot wil ik de farmacotherapie voor rookstop niet vergeten. Bij leverziekte is er geen aanbeveling om de doses van varenicline of nicotinevervangende middelen — pleister, kauwgom of zuigtablet — aan te passen. Bij bupropion in Child-Pugh B of C dient de dosis echter met ongeveer de helft te worden verlaagd. Bij milde leverinsufficiëntie kan een dosisreductie worden overwogen. Het gebruik van de hoogste dosis bupropion XL, namelijk de tablet van 450 mg, wordt niet aanbevolen.
Referenties:
- Huecker, M. R., Smiley, A., & Saadabadi, A. (2024, September 2). Bupropion. In StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470212/
- Sprague, D., & Bambha, K. (2012). Drug-induced liver injury due to varenicline: A case report. BMC Gastroenterology, 12, Article 65. https://doi.org/10.1186/1471-230X-12-65
- Voican, C. S., Corruble, E., Naveau, S., & Perlemuter, G. (2014). Antidepressant-induced liver injury: a review for clinicians. The American Journal of Psychiatry, 171(4), 404-415. https://doi.org/10.1176/appi.ajp.2013.13050709
Dia 14 van 15
Vergeet niet dat roken, meer dan alcoholgebruik, de belangrijkste oorzaak is van fysieke sterfte bij mensen met een middelengebruiksstoornis wereldwijd. Zelfs in de algemene bevolking zonder middelengebruiksstoornissen is roken de op één na grootste oorzaak. Velen zouden zeggen dat het de grootste is, maar dan vergeten ze obesitas en een sedentaire leefstijl, die door hart- en vaatziekten en kanker de werkelijke nummer één zijn.
Referenties:
- Peacock, A., Leung, J., Larney, S., Colledge, S., Hickman, M., Rehm, J., Giovino, G. A., West, R., Hall, W., Griffiths, P., Ali, R., Gowing, L., Marsden, J., Ferrari, A. J., Grebely, J., Farrell, M., & Degenhardt, L. (2018). Global statistics on alcohol, tobacco and illicit drug use: 2017 status report. Addiction, 113(10), 1905-1926. https://doi.org/10.1111/add.14234
Dia 15 van 15
Dit zijn de kernpunten van dit gedeelte. Bij ernstige leverziekte kan het nodig zijn de doses methadon en buprenorfine te verlagen, hoewel dit niet altijd het geval is.
Gratis bestanden
PDF en andere bestanden downloaden
Gelukt!
Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.
