Dia's en transcript
Dia 1 van 14
De rol van tweede-generatie antipsychotica bij de behandeling van OCS.
Referenties:
- Robert Hudak, M.D.
Dia 2 van 14
Belangrijk om te weten is dat tweede-generatie antipsychotica uitsluitend als derde keuze voor augmentatie worden beschouwd. Ik zie regelmatig patiënten bij wie tweede-generatie antipsychotica worden opgestart tegelijk met de SSRI’s. Voorschrijvende clinici geven daar verschillende redenen voor, maar er is geen enkel bewijs dat tweede-generatie antipsychotica enig voordeel bieden in de vroege fase van de OCS-behandeling. Het gebruik ervan in die fase wordt dan ook niet aanbevolen.
Referenties:
- Veale, D., Miles, S., Smallcombe, N., Ghezai, H., Goldacre, B., & Hodsoll, J. (2014). Atypical antipsychotic augmentation in SSRI treatment refractory obsessive–compulsive disorder: A systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry, 14, 317. https://doi.org/10.1186/s12888-014-0317-5
Dia 3 van 14
Het effect van een tweede-generatie antipsychoticum als augmentatie bij OCS is doorgaans zichtbaar na vier tot zes weken. Ik geef mijn patiënten een proefperiode van twee maanden, en als er geen significante verbetering optreedt, stop ik het tweede-generatie antipsychoticum. Let er ook op dat antipsychotica niet worden aanbevolen bij patiënten met schizotypische kenmerken, zoals bizarre overtuigingen die samenhangen met de OCS, of bij patiënten met een waanachtig inzichtniveau.
Referenties:
- Veale, D., Miles, S., Smallcombe, N., Ghezai, H., Goldacre, B., & Hodsoll, J. (2014). Atypical antipsychotic augmentation in SSRI treatment refractory obsessive–compulsive disorder: A systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry, 14, 317. https://doi.org/10.1186/s12888-014-0317-5
- Borue, X., Sharma, M., & Hudak, R. (2015). Biological treatments for obsessive-compulsive and related disorders. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 6, 7-26. https://doi.org/10.1016/j.jocrd.2015.03.003
Gratis bestanden
PDF en andere bestanden downloaden
Gelukt!
Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.
Dia 4 van 14
Bij tweede-generatie antipsychotica zien we dat patiënten met tics mogelijk beter reageren dan andere OCS-patiënten. Er zijn echter geen specifieke kenmerken van de OCS zelf geïdentificeerd die een voorspellende waarde hebben voor de respons op tweede-generatie antipsychotica. Zodra de diagnose OCS is gesteld, maakt het type OCS-symptomen dus niet uit. Er is geen enkele medicamenteuze behandeling bekend die specifiek is afgestemd op bepaalde OCS-subtypes of -symptomen.
Referenties:
- Bloch, M. H., Landeros-Weisenberger, A., Kelmendi, B., Coric, V., Bracken, M. B., & Leckman, J. F. (2006). A systematic review: Antipsychotic augmentation with treatment refractory obsessive-compulsive disorder. Molecular Psychiatry, 11(7), 622–632. https://doi.org/10.1038/sj.mp.4001823
Dia 5 van 14
Houd er rekening mee dat tweede-generatie antipsychotica geen homogene groep medicijnen vormen. U kunt niet zomaar willekeurig een tweede-generatie antipsychoticum voorschrijven bij OCS. Het gaat om sterk uiteenlopende middelen. Bovendien zijn de doses die we bij OCS gebruiken veel lager dan die bij bipolaire stoornis of psychose.
Referenties:
- Veale, D., Miles, S., Smallcombe, N., Ghezai, H., Goldacre, B., & Hodsoll, J. (2014). Atypical antipsychotic augmentation in SSRI treatment refractory obsessive–compulsive disorder: A systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry, 14, 317. https://doi.org/10.1186/s12888-014-0317-5
- Bloch, M. H., Landeros-Weisenberger, A., Kelmendi, B., Coric, V., Bracken, M. B., & Leckman, J. F. (2006). A systematic review: Antipsychotic augmentation with treatment refractory obsessive-compulsive disorder. Molecular Psychiatry, 11(7), 622–632. https://doi.org/10.1038/sj.mp.4001823
Dia 6 van 14
Tweede-generatie antipsychotica kunnen OCS ook verergeren, naast het augmenterende effect. Er zijn talrijke casusrapporten verschenen over het verslechteren van OCS door deze middelen. Voorzichtigheid is dus geboden. Dit is met name gerapporteerd bij clozapine, dat OCS vaak aanzienlijk verergert. Ook olanzapine, risperidon en quetiapine zijn in verband gebracht met zowel verergering als augmentatie van OCS-symptomen. Bij kinderen is het onderzoek naar deze middelen beperkter.
Referenties:
- Veale, D., Miles, S., Smallcombe, N., Ghezai, H., Goldacre, B., & Hodsoll, J. (2014). Atypical antipsychotic augmentation in SSRI treatment refractory obsessive–compulsive disorder: A systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry, 14, 317. https://doi.org/10.1186/s12888-014-0317-5
- Bleakley, S., Brown, D., & Taylor, D. (2011). Does clozapine cause or worsen obsessive compulsive symptoms? An analysis and literature review. Therapeutic Advances in Psychopharmacology, 1(6), 181-188. https://doi.org/10.1177/2045125311425971
Gratis bestanden
PDF en andere bestanden downloaden
Gelukt!
Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.
Dia 7 van 14
Wanneer een patiënt een tweede-generatie antipsychoticum gebruikt, is halfjaarlijkse of jaarlijkse controle van de bloedsuiker, het lipidenprofiel en een AIMS-test vereist. Zorg er dus voor dat de monitoring bij patiënten die tweede-generatie antipsychotica gebruiken op de juiste wijze plaatsvindt.
Referenties:
- Veale, D., Miles, S., Smallcombe, N., Ghezai, H., Goldacre, B., & Hodsoll, J. (2014). Atypical antipsychotic augmentation in SSRI treatment refractory obsessive–compulsive disorder: A systematic review and meta-analysis. BMC Psychiatry, 14, 317. https://doi.org/10.1186/s12888-014-0317-5
- Bloch, M. H., Landeros-Weisenberger, A., Kelmendi, B., Coric, V., Bracken, M. B., & Leckman, J. F. (2006). A systematic review: Antipsychotic augmentation with treatment refractory obsessive-compulsive disorder. Molecular Psychiatry, 11(7), 622–632. https://doi.org/10.1038/sj.mp.4001823
Dia 8 van 14
Wat de volgorde van aanbeveling betreft, geef ik de voorkeur aan aripiprazol als eerste keuze onder de tweede-generatie antipsychotica. De werkzaamheid is aangetoond in een dubbelblind gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek. De responspercentages waren vergelijkbaar met die van risperidon. Hoewel het bewijs voor aripiprazol iets minder uitgebreid is dan voor risperidon, heeft het minder bijwerkingen. De gebruikelijke dosering bedraagt ongeveer 2 tot 15 mg. Bovendien is aripiprazol het enige aanbevolen antipsychoticum waarvan niet is aangetoond dat het OCS-symptomen verergert.
Referenties:
- Dold, M., Aigner, M., Lanzenberger, R., & Kasper, S. (2015). Antipsychotic augmentation of serotonin reuptake inhibitors in treatment-resistant obsessive-compulsive disorder: An update meta-analysis of double-blind, randomized, placebo-controlled trials. International Journal of Neuropsychopharmacology, 18(9), pyv047. https://doi.org/10.1093/ijnp/pyv047
Dia 9 van 14
Risperidon is het tweede-generatie antipsychoticum met het meeste bewijs als augmentatiemiddel. Er is een dubbelblind gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek beschikbaar. De gebruikelijke dosering bedraagt 0,5 tot 2 mg per dag.
Referenties:
- Dold, M., Aigner, M., Lanzenberger, R., & Kasper, S. (2015). Antipsychotic augmentation of serotonin reuptake inhibitors in treatment-resistant obsessive-compulsive disorder: An update meta-analysis of double-blind, randomized, placebo-controlled trials. International Journal of Neuropsychopharmacology, 18(9), pyv047. https://doi.org/10.1093/ijnp/pyv047
Gratis bestanden
PDF en andere bestanden downloaden
Gelukt!
Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.
Dia 10 van 14
Voor olanzapine zijn enkele dubbelblinde gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken beschikbaar, maar aanzienlijk minder dan voor de andere middelen. Olanzapine kan OCS ook verergeren, dus voorzichtigheid is hier zeker geboden. De gebruikelijke dosering bedraagt 2,5 tot 15 mg per dag.
Referenties:
- Dold, M., Aigner, M., Lanzenberger, R., & Kasper, S. (2015). Antipsychotic augmentation of serotonin reuptake inhibitors in treatment-resistant obsessive-compulsive disorder: An update meta-analysis of double-blind, randomized, placebo-controlled trials. International Journal of Neuropsychopharmacology, 18(9), pyv047. https://doi.org/10.1093/ijnp/pyv047
Dia 11 van 14
Quetiapine lijkt over minder onderzoeksgegevens te beschikken dan de andere middelen, en de resultaten zijn zowel positief als negatief. De dosering is doorgaans laag: 50 tot 200 mg per dag. Voor de overige tweede-generatie antipsychotica zijn er nauwelijks gegevens beschikbaar. Ik beveel dan ook geen van de andere tweede-generatie antipsychotica aan.
Referenties:
- Dold, M., Aigner, M., Lanzenberger, R., & Kasper, S. (2015). Antipsychotic augmentation of serotonin reuptake inhibitors in treatment-resistant obsessive-compulsive disorder: An update meta-analysis of double-blind, randomized, placebo-controlled trials. International Journal of Neuropsychopharmacology, 18(9), pyv047. https://doi.org/10.1093/ijnp/pyv047
Dia 12 van 14
Bekijk deze grafiek. Onderzoekers verdeelden twee groepen patiënten met behandelingsresistente OCS: de ene groep kreeg ERP, de andere risperidon. De respons op risperidon bleek minimaal, terwijl de respons op het toevoegen van ERP aanzienlijk robuuster was. De belangrijkste conclusie hieruit is dat adequaat en deskundig uitgevoerde ERP krachtiger is dan augmentatie met risperidon. Zorg er dus altijd voor dat uw patiënten een passende ERP-behandeling volgen. Augmentatie met ERP is namelijk veel effectiever dan welke medicamenteuze augmentatie dan ook.
Referenties:
- Foa, E. B., Simpson, H. B., Rosenfield, D., Liebowitz, M. R., Cahill, S. P., Huppert, J. D., Bender, J., Jr, McLean, C. P., Maher, M. J., Campeas, R., Hahn, C. G., Imms, P., Pinto, A., Powers, M. B., Rodriguez, C. I., Van Meter, P. E., Vermes, D., & Williams, M. T. (2015). Six-month outcomes from a randomized trial augmenting serotonin reuptake inhibitors with exposure and response prevention or risperidone in adults with obsessive-compulsive disorder. The Journal of Clinical Psychiatry, 76(4), 440–446. https://doi.org/10.4088/JCP.14m09044
Gratis bestanden
PDF en andere bestanden downloaden
Gelukt!
Controleer uw inbox, we hebben u alle materialen gestuurd.
Dia 13 van 14
De belangrijkste punten samengevat: tweede-generatie antipsychotica worden over het algemeen beschouwd als een derde- of vierdelijns augmentatiestrategie, waarbij de risico’s en voordelen zorgvuldig moeten worden afgewogen. Slechts vier tweede-generatie antipsychotica zijn voldoende onderzocht om aan te bevelen: risperidon, aripiprazol, olanzapine en quetiapine.
Dia 14 van 14
Al deze middelen zijn ook in verband gebracht met verergering van OCS, waarbij clozapine hierop een bijzonder sterk effect heeft. Aripiprazol vormt hierop een uitzondering. Tweede-generatie antipsychotica vereisen nauwlettende monitoring en kunnen, ondanks hun werkzaamheid als augmentatiemiddel, zelfs minder effectief zijn dan gedragstherapie alleen.
